Chirurgia i anestezjologia

Fot. Przychodnia Weterynaryjna...

„Panie doktorze czy to jest bezpieczne, czy nic mu nie będzie?" - to częste pytanie, które słyszy lekarz, zajmujący się anestezjologią. Obawa przed znieczuleniem ogólnym, potocznie nazywanym narkozą, dotyczy nas wszystkich i jest w pełni zrozumiała. Czasem jednak urasta do rangi przeciwwskazania do zabiegu. Czy słusznie? Aktualna wiedza z zakresu anestezjologii weterynaryjnej pozwala na coraz bezpieczniejsze wykorzystanie środków do znieczulenia ogólnego, a dostęp do nowoczesnego sprzętu monitorującego umożliwia skuteczną kontrolę jego przebiegu. Jak to wygląda?

Znieczulenie ogólne jest stanem charakteryzującym się utratą przytomności (hipnoza), bezbolesnością w zakresie wszystkich tkanek organizmu (analgezja) oraz częściowym zwiotczeniem mięśni szkieletowych (miorelaksacja) (10). Wprowadzenie w ten stan jest niezbędne w celu wykonania operacji chirurgicznych i dużej części zabiegów lekarsko-weterynaryjnych.

Czy znieczulenie ogólne jest bezpieczne dla zwierzęcia?

Każda procedura lekarska, w tym weterynaryjna, obarczona jest pewnym ryzykiem. Nawet zażycie leku przeciwbólowego, dostępnego bez recepty, może wywołać działania niepożądane, przed którymi ostrzega w ulotce informacyjnej producent preparatu. Podobnie, na lekarzu weterynarii, pełniącego funkcję anestezjologa, spoczywa obowiązek oszacowania ryzyka znieczulenia u danego zwierzęcia.

Badanie kliniczne pacjenta....

Ocenę tę wykonuje się na podstawie dokładnego wywiadu, czyli informacji od właściciela (m.in. o samopoczuciu, zachowaniu, apetycie, ewentualnym występowaniu niepokojących objawów) oraz badania klinicznego, przeprowadzanego przed znieczuleniem, w celu ogólnej kontroli stanu zdrowia zwierzęcia. Jeżeli na tym etapie zostaną stwierdzone jakiekolwiek zaburzenia, należy wykonać dodatkowe badania diagnostyczne, aby potwierdzić ich obecność i ocenić nasilenie (3). U każdego znieczulanego zwierzęcia powinno się jednak wykonać badanie krwi, w celu oceny - przynajmniej - podstawowych parametrów. U zwierząt zdrowych, przy zabiegach profilaktycznych zwykle wystarczające jest oznaczenie hematokrytu (stosunek między objętością czerwonych krwinek a objętością całej krwi) oraz poziomu białka całkowitego (7,12). Prawidłowe wartości tych parametrów dają nam ogólną informację o całkowitej zdolności przenoszenia tlenu przez krew, ciśnieniu onkotycznym (ciśnienie utrzymywane przez białka krwi, równoważące ciśnienie w naczyniach krwionośnych) i równowadze wodnej organizmu. Wszyscy pacjenci powyżej 4 roku życia oraz pacjenci z chorobami systemowymi powinni mieć wykonane pełne badanie krwi (morfologia, biochemia) oraz analizę moczu (12). Po zebraniu wszystkich niezbędnych informacji w danym przypadku dokonuje się klasyfikacji zwierzęcia pod kątem ryzyka znieczulenia ogólnego.