Chirurgia i anestezjologia

• znieczulenie wziewne (inhalacyjne) - prowadzenie anestezji wziewnej wymaga aparatury, za pomocą której środek w postaci lotnej podawany jest do dróg oddechowych pacjenta. Znieczulenie przy użyciu anestetyków wziewnych w porównaniu z dożylnym umożliwia lepsze sterowanie, ponieważ przez zmianę stężenia anestetyku we wdychanym powietrzu można łatwo i bardzo szybko zmienić głębokość znieczulenia (4). Większość anestetyków wziewnych nie podlega w organizmie procesom biodegradacji, jak również nie wchodzi w tory metaboliczne, dzięki czemu są one wydalane w niezmienionej formie tą samą drogą, którą wniknęły (10). Można podawać je jako jedyny składnik znieczulenia zarówno do indukcji, jak i podtrzymywania znieczulenia ogólnego albo jako lek podtrzymujący znieczulenie po podaniu anestetyku dożylnego (8).

Czy w celu zwiększenia bezpieczeństwa możemy wspomóc się znieczuleniem miejscowym?

Tak, a nawet powinniśmy. Z definicji - głównym celem znieczulenia miejscowego jest zniesienie bólu podczas zabiegów operacyjnych, bez uciekania się do znieczulenia ogólnego. Wskazaniem do znieczulenia miejscowego jest każda konieczność wykonania bezbolesnego (co oczywiste) zabiegu chirurgicznego, zwłaszcza, gdy nie jest niezbędne lub możliwe znieczulenie ogólne (5). Sytuacja taka w praktyce lekarskiej małych zwierząt zdarza się bardzo rzadko. Może dotyczyć zwierząt nieprzygotowanych do zabiegu, u których istnieją wyraźne przeciwwskazania do znieczulenia ogólnego, a wymagających natychmiastowej operacji. W pozostałych przypadkach metoda ta zarezerwowana jest dla drobnych zabiegów o niskim progu bólu (np. punkcje) u bardzo spokojnych pacjentów. Najczęściej jednak zachodzi konieczność wykonania jednoczesnej sedacji, czyli uspokojenia farmakologicznego, bez wprowadzenia w znieczulenie ogólne.
Jakie są rodzaje znieczulenia miejscowego?

• 
  powierzchniowe - środki stosowane są na powierzchnię błony śluzowej lub na uszkodzoną skórę; znieczulenie obejmuje miejsce stosowania.
• nasiękowe - wstrzykiwanie roztworu do określonej przestrzeni pod skórę i do głębszych warstw tkanek.
• przewodowe - wykonywane przez wstrzyknięcie roztworu w sąsiedztwo pnia nerwu lub splotu nerwowego; stosowane często do znieczulenia pni nerwowych kończyn i głowy.

Znieczulenie nadoponowe. Fot....

• nadoponowe - odmiana znieczulenia przewodowego; środek podawany jest do kanału rdzenia kręgowego; zależnie od miejsca wkłucia i ilości środka, znieczulenie obejmuje struktury unerwiane przez nerwy wychodzące ze znieczulonej części rdzenia; technika ta wykorzystywana jest głównie przy zabiegach wykonywanych w tylnej części jamy brzusznej, okolicy krocza i na kończynach miednicznych.

Jak wobec tego wykorzystujemy zalety znieczulenia miejscowego?

Stosowanie technik znieczulenia miejscowego i regionalnego pozwala na zmniejszenie ilości anestetyku wziewnego lub dożylnego, niezbędnego do podtrzymania znieczulenia ogólnego, wskutek czego poprawia się stabilność układu krążenia i układu oddechowego podczas zabiegu. Umożliwia także hamowanie sensytyzacji ośrodkowej - czyli zjawiska uwrażliwienia układu nerwowego na bodźce bólowe (1). Mimo iż znieczulone zwierzę nie odczuwa bólu i nie reaguje na bodźce bólowe, powstające w tkankach w wskutek interwencji chirurgicznej, nadal je odbiera w czasie trwania zabiegu. W momencie ustąpienia działania znieczulenia ogólnego układ nerwowy może zostać zasypany tymi bodźcami i nadmiernie na nie zareagować.